Obezite Nedir? Beden Kitle İndeksi (VKİ) Nasıl Hesaplanır?
Obezite Nedir?
Obezite, vücutta sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde aşırı yağ birikmesiyle karakterize kronik bir hastalıktır. Eskiden daha çok Batı toplumlarının sorunu olarak görülse de günümüzde Türkiye’de de hızla artan önemli bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) obeziteyi yalnızca estetik bir sorun olarak değil, tedavi edilmesi gereken kronik bir hastalık olarak tanımlamaktadır. Bunun en önemli nedeni ise obezitenin tek başına bir hastalık olmasının yanı sıra birçok ciddi sağlık sorununa da zemin hazırlamasıdır.
Erken dönemde alınacak önlemler ve uygun tedavi yöntemleri sayesinde obezitenin yol açabileceği birçok komplikasyonun önüne geçmek mümkündür.
Obezite Neden Ciddiye Alınmalıdır?
Obezite, yaşam kalitesini düşüren ve yaşam süresini olumsuz etkileyebilen birçok hastalığın gelişme riskini artırır.
Obezitenin neden olabileceği başlıca sağlık sorunları şunlardır:
- Tip 2 diyabet (şeker hastalığı)
- Yüksek tansiyon (Hipertansiyon)
- Yüksek kolesterol ve kan yağları
- Karaciğer yağlanması
- Kalp ve damar hastalıkları
- Uyku apnesi
- Toplardamar dolaşım bozuklukları
- Eklem rahatsızlıkları
- Depresyon ve psikolojik sorunlar
- Hareket kısıtlılığı ve yaşam kalitesinde azalma
Bu nedenle obezite yalnızca fazla kilo anlamına gelmez; aynı zamanda birçok kronik hastalığın başlangıç noktası olabilir.
Obez Olduğumuzu Nasıl Anlarız?
Toplumda en sık yapılan yanlışlardan biri yalnızca tartıdaki kiloya bakarak obeziteyi değerlendirmektir.
Oysa hekimler obezite tanısını koyarken Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ya da diğer adıyla Beden Kitle İndeksi (BKİ) hesabını kullanırlar.
Bu hesaplama kişinin boyu ve kilosu dikkate alınarak yapılır ve uluslararası kabul gören standart yöntemdir.
Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Nasıl Hesaplanır?
Vücut Kitle İndeksi şu formülle hesaplanır:
VKİ = Kilo (kg) / Boy² (m²)
Örnek Hesaplama
Bir kişinin;
- Kilosu: 160 kg
- Boyu: 2 metre
olsun.
Hesaplama şu şekilde yapılır:
Boyun karesi:
2 × 2 = 4
Ardından kilo bu değere bölünür:
160 ÷ 4 = 40
Sonuç olarak kişinin Vücut Kitle İndeksi 40 kg/m² olur.
Bu değer obezite sınırının oldukça üzerindedir ve kişinin ileri derecede obezite grubunda değerlendirilmesine neden olur.
Vücut Kitle İndeksi Kaç Olursa Obezite Kabul Edilir?
Dünya Sağlık Örgütü sınıflandırmasına göre:
| VKİ (kg/m²) | Değerlendirme |
|---|---|
| 18.5 altı | Zayıf |
| 18.5 – 24.9 | Normal kilo |
| 25 – 29.9 | Fazla kilolu |
| 30 – 34.9 | 1. Derece Obezite |
| 35 – 39.9 | 2. Derece Obezite |
| 40 ve üzeri | Morbid Obezite |
VKİ’nin 30 kg/m² ve üzerinde olması, kişinin obezite tanısı alması için yeterlidir.
Obezite Tedavi Edilebilir mi?
Evet. Obezite tedavi edilebilen kronik bir hastalıktır.
Tedavi planı kişiye özel hazırlanmalı ve aşağıdaki yöntemlerden biri veya birkaçı birlikte uygulanmalıdır:
- Beslenme düzeninin değiştirilmesi
- Düzenli fiziksel aktivite
- Davranış değişikliği tedavileri
- İlaç tedavileri (uygun hastalarda)
- Obezite cerrahisi (mide küçültme ameliyatı, tüp mide, gastrik bypass vb.)
Hangi tedavinin uygun olduğuna kişinin yaşı, mevcut hastalıkları, VKİ değeri ve yaşam tarzı birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.
Sonuç
Obezite yalnızca fazla kilolu olmak değildir. Günümüzde Dünya Sağlık Örgütü tarafından kronik bir hastalık olarak kabul edilen obezite; diyabetten kalp hastalıklarına, karaciğer yağlanmasından uyku apnesine kadar birçok ciddi sağlık sorununa neden olabilir.
Bu nedenle yalnızca tartıdaki rakama değil, Vücut Kitle İndeksi (VKİ) değerine göre değerlendirme yapılmalı ve gerekli durumlarda genel cerrahi veya obezite cerrahisi konusunda deneyimli bir uzmana başvurulmalıdır.
Erken tanı ve doğru tedavi ile obezitenin neden olduğu sağlık riskleri önemli ölçüde azaltılabilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Obezite nedir?
Obezite, vücutta sağlığı bozacak düzeyde yağ birikmesi sonucu oluşan kronik bir hastalıktır.
Vücut Kitle İndeksi kaç olursa obez sayılırım?
VKİ’nin 30 kg/m² ve üzerinde olması obezite olarak kabul edilir.
Vücut Kitle İndeksi nasıl hesaplanır?
Kilonuz kilogram cinsinden, boyunuzun metre cinsinden karesine bölünür.
Formül: Kilo / Boy²
Obezite hangi hastalıklara neden olur?
Obezite; tip 2 diyabet, hipertansiyon, yüksek kolesterol, kalp damar hastalıkları, karaciğer yağlanması, uyku apnesi ve depresyon gibi birçok hastalığın riskini artırır.
Obezite tedavisinde ameliyat herkese uygulanır mı?
Hayır. Obezite cerrahisi yalnızca uygun kriterleri taşıyan hastalarda değerlendirilir. Tedavi seçeneği mutlaka uzman hekim tarafından belirlenmelidir.
Alanında deneyimli uzman olan İstanbul Ataşehir Medicana doktoru Prof. Dr. Ahmet Ziya Balta ‘ya başvurarak size uygun tedavi yöntemini öğrenebilirsiniz.
