Mide Fıtığı Nedir?
Mide fıtığı, midenin diyafram kasındaki doğal açıklıktan geçerek göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmesi durumudur. Tıpta hiatal herni olarak adlandırılan bu rahatsızlık, birçok kişide hiçbir belirti vermeden seyredebilirken bazı hastalarda yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen reflü ve yutma problemlerine neden olabilir.
Toplumda oldukça yaygın görülen mide fıtığı, özellikle ileri yaşlarda ve karın içi basıncını artıran durumlarda daha sık ortaya çıkar. Ancak her mide fıtığı ameliyat gerektirmez. Tedavi, hastanın şikâyetlerine ve yapılan değerlendirmelere göre planlanır.
Mide Fıtığı Nasıl Oluşur?
Normal şartlarda mide karın boşluğunda bulunur. Ancak diyafram kasındaki açıklığın genişlemesiyle birlikte midenin bir kısmı yukarı doğru kayarak göğüs boşluğuna geçebilir.
Bu durumun en önemli nedeni karın içi basıncının artmasıdır.
Karın içi basıncını artıran başlıca nedenler şunlardır:
- Obezite
- Gebelik
- Kronik kabızlık
- Sürekli ve şiddetli öksürük
- Ağır kaldırma
- İleri yaş nedeniyle dokuların zayıflaması
Bu faktörler zaman içerisinde diyafram açıklığının genişlemesine ve mide fıtığının oluşmasına zemin hazırlayabilir.
Mide Fıtığı Kaç Çeşittir?
Mide fıtıkları dört farklı tipte incelenir.
Tip 1 (Sliding – Kayıcı Tip Mide Fıtığı)
En sık görülen mide fıtığı türüdür ve tüm vakaların yaklaşık %95’ini oluşturur.
Bu tipte mide ile yemek borusunun birleşim noktası yukarı doğru yer değiştirir. Genellikle reflü hastalığı ile birlikte görülür.
Tip 2 (Paraözofageal Mide Fıtığı)
Yemek borusu ile mide birleşim noktası normal yerinde kalırken midenin bir bölümü yemek borusunun yanından göğüs boşluğuna çıkar.
Tip 3 Mide Fıtığı
Tip 1 ve Tip 2’nin birlikte görüldüğü kombine mide fıtığıdır.
Tip 4 Mide Fıtığı
En ileri evredir. Sadece mide değil; bağırsak veya diğer karın içi organlar da göğüs boşluğuna doğru yer değiştirebilir.
Mide Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Mide fıtığı olan birçok kişi uzun yıllar hiçbir belirti yaşamayabilir.
Ancak şikâyetler başladığında en sık görülen belirtiler şunlardır:
- Göğüs kemiğinin arkasında yanma hissi
- Reflü
- Ağza acı veya ekşi su gelmesi
- Yutkunurken takılma hissi
- Yemeklerin yemek borusunda takılması
- Kronik öksürük
- Ses kısıklığı veya ses değişikliği
- Özellikle geceleri artan reflü şikâyetleri
- Nefes darlığı
- Çarpıntı
Belirtilerin şiddeti genellikle mide fıtığının büyüklüğüne ve eşlik eden reflü hastalığına göre değişiklik gösterebilir.
Mide Fıtığı Nasıl Teşhis Edilir?
Mide fıtığının tanısı hastanın şikâyetleri ve muayene bulguları doğrultusunda konulur.
Kesin değerlendirme için şu yöntemlerden faydalanılır:
- Üst gastrointestinal sistem endoskopisi
- Bilgisayarlı tomografi
- Gerekli hastalarda ek görüntüleme yöntemleri
Bu incelemeler sayesinde hem mide fıtığının tipi hem de yemek borusunda oluşabilecek hasarlar değerlendirilebilir.
Mide Fıtığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Mide fıtığında tedavi tamamen hastanın şikâyetlerine göre planlanır.
Takip Gerektiren Hastalar
Eğer mide fıtığı tesadüfen saptanmış ve hiçbir belirti oluşturmuyorsa çoğu zaman tedavi gerekmez.
Bu hastalar düzenli takip edilir.
İlaç Tedavisi
Mide fıtığı reflüye neden oluyorsa mide asidini azaltan ilaçlarla tedavi uygulanabilir.
Bu tedavi özellikle yanma ve ekşime gibi şikâyetlerin kontrol altına alınmasını sağlar.
Cerrahi Tedavi
Her mide fıtığı ameliyat edilmez.
Ancak aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelir:
- İlaç tedavisine rağmen devam eden reflü
- Büyük mide fıtıkları
- Yutma güçlüğü
- Yemeklerin takılması
- Yemek borusunda yara veya ciddi hasar oluşması
- Nefes darlığı
- Kronik öksürük
- Çarpıntı
- Yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan şikâyetler
Cerrahi tedavi ile mide tekrar karın içerisine yerleştirilir ve diyaframdaki açıklık onarılarak reflü mekanizması yeniden güçlendirilir.
Mide Fıtığı Her Zaman Ameliyat Gerektirir mi?
Hayır.
Toplumda en sık yanlış bilinen konulardan biri budur.
Mide fıtığı saptanan her hastaya ameliyat önerilmez. Hastanın şikâyetleri, reflünün derecesi, endoskopi bulguları ve fıtığın büyüklüğü birlikte değerlendirilerek en uygun tedavi planı oluşturulur.
Sık Sorulan Sorular
Mide fıtığı kendiliğinden düzelir mi?
Hayır. Oluşan mide fıtığı kendiliğinden kaybolmaz. Ancak belirtiler ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir.
Mide fıtığı reflü yapar mı?
Evet. Mide fıtığı reflünün en önemli nedenlerinden biridir.
Mide fıtığı nefes darlığı yapabilir mi?
Büyük mide fıtıkları göğüs boşluğunda yer kapladığında nefes darlığı ve çarpıntı gibi belirtilere yol açabilir.
Mide fıtığı ameliyatı kimlere önerilir?
İlaç tedavisine rağmen şikâyetleri devam eden, büyük mide fıtığı bulunan veya yemek borusunda hasar gelişen hastalarda cerrahi tedavi düşünülebilir.
Sonuç
Mide fıtığı toplumda sık görülen ancak her zaman belirti vermeyen bir hastalıktır. Şikâyet oluşturmayan küçük mide fıtıkları genellikle takip edilirken, reflüye neden olan veya yaşam kalitesini bozan büyük mide fıtıkları ilaç ya da cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir. Erken tanı ve doğru tedavi planlaması sayesinde hem reflü şikâyetleri kontrol altına alınabilir hem de olası komplikasyonların önüne geçilebilir.
Mide fıtığı belirtileri yaşıyorsanız veya reflü şikâyetleriniz uzun süredir devam ediyorsa, ayrıntılı değerlendirme için bir genel cerrahi uzmanına başvurmanız önemlidir.
Alanında deneyimli uzman olan İstanbul Ataşehir Medicana doktoru Prof. Dr. Ahmet Ziya Balta ‘ya başvurarak size uygun tedavi yöntemini öğrenebilirsiniz.
