Makat bölgesi hastalıkları arasında en sık bilinen rahatsızlıklardan biri hemoroiddir. Halk arasında “basur” olarak da bilinen bu hastalık, birçok kişi tarafından farklı makat hastalıkları ile karıştırılabilir.
Ancak yapılan muayenelerde hastaların önemli bir kısmında şikâyetin sebebinin hemoroid değil başka bir proktolojik hastalık olduğu görülebilir. Bu nedenle makat bölgesinde ağrı, kanama veya kaşıntı gibi şikayetler ortaya çıktığında mutlaka bir genel cerrahi uzmanına başvurmak gerekir.
Hemoroid Nedir?
Hemoroid aslında makat bölgesindeki toplardamarların adıdır. Bu damarlar normalde herkeste bulunur ve makat bölgesinin dolaşımında rol oynar.
Ancak zamanla bu damarlar genişleyip varisleşerek şikâyet oluşturursa buna hemoroidal hastalık denir.
Önemli bir nokta şudur:
Hemoroidal hastalık bir sebep değil, bir sonuçtur.
Yani altta yatan bazı durumlar damarların genişlemesine neden olur ve hemoroid gelişir.
Her Makat Şikâyeti Hemoroid Değildir
Hastalar genellikle makat bölgesindeki her şikayeti hemoroid zannedebilir. Ancak muayene sırasında farklı hastalıklar da tespit edilebilir.
En sık karıştırılan hastalıklar şunlardır:
- Anal fissür (makat çatlağı)
- Anal fistül
- Kıl dönmesi
- Perianal apse
Bu nedenle kendi kendine tanı koymak yerine uzman muayenesi büyük önem taşır.
Hemoroid Neden Oluşur?
Hemoroidin en önemli nedeni karın içi basıncının artmasıdır.
Karın içi basıncı arttığında makat çevresindeki damarlar üzerine yük biner ve zamanla genişleyerek hemoroidal hastalık gelişebilir.
Karın içi basıncını artıran başlıca durumlar şunlardır:
- Hamilelik
- Tuvalette uzun süre oturmak
- Tuvalette telefon kullanmak
- Tuvalette kitap veya gazete okumak
- Kabızlık ve kronik ıkınma
- Kronik öksürük
- Ağır kaldırma
Bu alışkanlıklar uzun süre devam ettiğinde makat damarlarında genişleme ve şişme meydana gelir.
Hemoroid Evreleri
Hemoroid hastalığı genellikle 4 farklı evrede değerlendirilir.
Evre 1
- Hemoroid dışarıdan görülmez
- Sadece muayene sırasında tespit edilir
Evre 2
- Ikınma sırasında dışarı çıkar
- Kendiliğinden tekrar içeri girer
Evre 3
- Dışarı çıkar
- Elle içeri itilmesi gerekir
Evre 4
- Sürekli dışarıdadır
- Kendiliğinden geri dönmez
Hastalığın evresi, uygulanacak tedavinin belirlenmesinde büyük önem taşır.
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroidal hastalık farklı belirtilerle kendini gösterebilir.
En sık görülen belirtiler:
- Dışkılama sırasında kanama
- Makat bölgesinde ağrı
- Kaşıntı
- Şişlik veya ele gelen meme
- Akıntı
- Tuvalet sonrası tam boşalamama hissi
Bu belirtiler görüldüğünde erken dönemde doktora başvurmak tedavi başarısını artırır.
Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?
Hemoroid tedavisi hastalığın evresine göre planlanır.
Evre 1 ve Evre 2 Hemoroid
Genellikle cerrahi dışı yöntemlerle tedavi edilir.
- İlaç tedavisi
- Kremler
- Lifli beslenme
- Günlük sıvı tüketiminin artırılması
- Kabızlığın önlenmesi
- Tuvalet alışkanlıklarının düzenlenmesi
Bu aşamada yaşam tarzı değişiklikleri oldukça önemlidir.
Evre 3 ve Evre 4 Hemoroid
İleri evre hemoroidlerde cerrahi tedavi gerekebilir.
Uygulanan yöntemler:
- Klasik hemoroidektomi
- Doppler hemoroid ameliyatı
- Lazer hemoroid tedavisi
Uygun hastalarda cerrahi tedavi en etkili ve kalıcı çözüm olabilir.
Hemoroid Nasıl Önlenir?
Hemoroid oluşumunu azaltmak için bazı basit önlemler alınabilir:
- Lifli gıdalar tüketmek
- Günlük yeterli su içmek
- Kabızlıktan kaçınmak
- Tuvalette uzun süre oturmamak
- Tuvalette telefon kullanmamak
- Düzenli egzersiz yapmak
Bu alışkanlıklar hem hemoroid riskini azaltır hem de bağırsak sağlığını korur.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Makat bölgesinde aşağıdaki şikayetler varsa mutlaka bir genel cerrahi uzmanına başvurmalısınız:
- Dışkıda kan görülmesi
- Makat ağrısı
- Şişlik veya ele gelen kitle
- Kaşıntı ve akıntı
Unutmayın:
Doğru teşhis doğru tedavinin ilk adımıdır.
Sık Sorulan Sorular
Hemoroid kendiliğinden geçer mi?
Erken evre hemoroidlerde yaşam tarzı değişiklikleri ile şikayetler azalabilir. Ancak ilerleyen evrelerde tedavi gerekebilir.
Hemoroid kansere dönüşür mü?
Hayır, hemoroid kansere dönüşmez. Ancak kanama gibi belirtiler başka hastalıkların belirtisi de olabileceği için mutlaka değerlendirilmelidir.
Sonuç
Hemoroid toplumda oldukça sık görülen bir hastalıktır. Ancak her makat şikayetinin hemoroid olmadığı unutulmamalıdır.
Şikayetleriniz varsa kendi kendinize tanı koymak yerine uzman muayenesi ile doğru teşhis ve uygun tedavi planı yapılmalıdır.
