şeker hastalığında beslenme ve diyet

Şeker hastalığı, günümüzde en sık karşılaşılan metabolik bozuklukların arasında yer almaktadır. Bu sorunun ortaya çıkmasındaki en büyük neden her ne kadar beslenme bozukluğu ve genetik faktörlerdir.

Beslenme düzenimizde değişiklikler yaparak şeker hastalığından korunmak ve hastalığın başlangıç safhalarında fark ettiğimiz belirtiler sayesinde hastalığın ilerlemesini önleyerek kurtulmak bile mümkündür.

Bunun dışında diyette düzenlemeler yapılarak ilaç kullanımında doz azalması da sıklıkla karşılaşılan iyileşmelerden biridir.

İnsülin Direnci

İnsülin direnci şeker hastalığının yaklaşmakta olduğunu kişiye haber veren en önemli belirtilerden biridir. Kişide karaciğer yağlanması sorunu ve göbek bölgesinde birikmiş olan yağ tabakası insülin direncinin varlığını düşündürür.

Kan tahlili ile kolayca hekiminiz insülin direnci seviyenizi ölçebilir. Yüksek değerlerde olduğu fark edildiğinde dahiliye hekiminiz size bir beslenme uzmanına görünmeniz konusunda tavsiyede bulunacaktır.

Bu dönemde beslenmenizi düzenlemenin en önemli nedeni göbeğinizde ve daha da önemlisi karaciğerinizde ve hatta eğer kadınsanız yumurtalıklarınızın etrafında bulunan yağların ortadan kaldırılmasıdır. Yumurtalıkların yağlanması hormon düzeninizin bozulmasına ve bu da şeker hastalığı riskinizin artmasına neden olabilmektedir.

Peki, şeker hastalığında beslenme ve diyet konusunda beslenme uzmanınız size ne gibi önerilerde bulunacak?

Saat Düzenlemesi

Şeker hastalığında uyku ve öğünlerin saatinin belirli bir düzen içerisinde olması son derece önemlidir.

Uykunuza dikkat etmediğiniz sürece öğünlerinizin saatlerini de rutin bir dengeye oturtamazsınız. Ayrıca gece geç saatlerde uyanık kalmak ve bir şeyler yemek – içmek şeker dengenizde probleme yol açabilecek bir eylemdir.

Geceleri yemek yemekten kesinlikle kaçınmalısınız.

Öğünlerinizi 3 ana 3 ara öğün şeklinde tüketebilirsiniz.

Uzak Durmanız Gerekenler

Karbonhidratlardan, paket gıdalardan kesinlikle uzak durmalısınız. Bu tür besin maddelerinin içeriğinde kötü karbonhidratlar yer almaktadır.

Ayrıca beyaz ekmeğin hızlı bir şekilde vücutta sindirilmesi de şeker dengenizde dalgalanmaya yol açar. Bu nedenle kolay sindirilen yiyeceklerden ve endüstriyel gıdalardan mümkün olduğunca kaçınmalısınız.

Tüketmeniz Gerekenler

Tavuk, balık, soğuk sıkım zeytinyağı vb.  protein ve sağlıklı yağları tüketebilirsiniz. 

Ara öğünlerinizde meyve yerine çiğ badem, kavrulmamış ceviz, çiğ fındık vb. kuruyemişlerden tüketebilirsiniz.

Ayran ve bitki çayları tüketebilirsiniz.

Bitki çaylarında aşırıya kaçmamaya özen göstermelisiniz.

Şeker seviyenizi dengeledikten sonra diyetisyeniniz daha esnek davranabileceğinizi ve bunu nasıl yapacağınızı size açıklayacaktır.

Egzersiz Rutini

Şeker hastalığında en önemli nokta göbek bölgesinde toplanmış olan yağları yakmaktır. Bunu yaparken hem sıkılaşmak, hem vücudunuzu forma sokmak hem de şeker dengenize yeniden kavuşmak için egzersiz rutini edinmelisiniz.

Ancak egzersiz yapıyorsanız veya yapmıyorsanız bunu diyet düzenlemenizi yapan hekiminize mutlaka belirtmelisiniz. Çünkü beslenmeniz ayarlanırken yiyeceklerinizin kalorisi günlük yaktığınız ve gece uyurken bazal metabolizmanız ile yaktığınız kalorilerinize uygun şekilde ayarlanmaktadır.

Eğer egzersiz programınızda ağır antrenmanlar yer alıyorsa  beslenme düzeniniz günlük yalnızca yürüyüş yapanlara göre oldukça farklı şekilde olacaktır. Bu nedenle bu konuyu diyetisyeniniz ile görüşme esnasında kesinlikle atlamamalısınız.

Günlük Tutmak

Şeker hastalığında hastaların kendi şeker seviyelerini sürekli kontrol altında tutmaları için bir şeker ölçüm cihazı önerilmektedir.

Bu cihaz sayesinde yediğiniz besinlerin öncesinde ve sonrasında şeker seviyenizde nasıl bir dalgalanma yaşadığınızı bir not defterine kaydedebilirsiniz.

Bu sayede size zararlı gelen besinlerin ve içeceklerin neler olduğunu daha kolay tespit edebilir ve bunları diyetinizden çıkarabilirsiniz. 

Kilonuzu olması gereken seviyeye getirdiğinizde besinleri yeniden kontrol edebilirsiniz. Karaciğerinizdeki depolanan yağlar ortadan kalktığında şeker dengeniz daha da normal şekilde seyretmeye başlayacağı için bu beslenmenize de yansıyacaktır.

Su İçmek

Doktorlar sağlıklı olsun veya olmasın her bireye günlük bol bol su içmelerini önermektedir. Vücut kütlenize oranla günde ne kadar su içmeniz gerektiğini kendiniz belirlemelisiniz.

Birçok yerde belirli bir litreden bahsedilse de aslında kilonuz ile içmeniz gereken su miktarı arasında bir doğru orantı vardır.

Şeker hastalığı belirtilerinden biri çok fazla su içme isteği ve sık sık idrara çıkma eğilimi şeklinde gözlemlenmektedir.

Bunun nedeni şeker seviyesi yükselen bu hastaların vücutlarında fazla miktarda bulunan şekeri idrar yolu ile uzaklaştırma eğilimidir. Bu, vücudumuz tarafından yerine getirilen bir tür savunma mekanizmasıdır.

Şeker hastalarının idrarlarında şekere rastlanmaktadır. Sağlıklı bireylerin idrarında şeker molekülü yer almaz.

Tanı konulurken idrara bakılmasının nedeni de budur.

Eğer çok sık susadığınızı, sürekli idrara çıktığınızı fark ederseniz mutlaka şeker seviyenizi ölçmeli ve öğününüzde hangi besinleri aldıysanız buna dikkat etmelisiniz. Çünkü buna neden olan gün içinde tükettiğiniz şekerinizi yükseltmeye neden olan gıdalardır.

Tatlandırıcılar

Tatlandırıcılar şeker hastalarının kullandığı yapay maddelerdir. Her ne kadar içeriklerinde şeker yer almasa da bazı araştırmalara göre kişinin vücudunda bazılarının şeker seviyesini yükselttiği gözlemlenmiştir.

Aynı zamanda yapay tatlandırıcıların kansere yol açtığı da bazı çalışmalar ile ortaya konulmuştur. Bu nedenle tatlandırıcı kullanmak yerine yiyeceklerin ve içeceklerin gerçek tatlarını keşfetmelisiniz.

Trans Yağlar

Eğer şeker hastalığınız varsa trans yağ içeren besinlerden de uzak durmalısınız. Bunlar karaciğer sağlığını bozan yiyeceklerdir. 

Karaciğer sağlığınız bozulduğunda şeker dengeniz de bununla beraber bozulabilir. Trans yağlar da göbek bölgesinde toplandığından karaciğerinizin yağlanmasına neden olabilirsiniz.

Trans yağların yalnızca paketlenmiş gıdaların içerisinde bulunduğunu sanıyorsanız yanılıyorsunuz.

Trans yağları evde kızartma yaparken, etleri yaktığınızda, kızgın yağlar ile pişirdiğiniz yiyeceklerde ve çok fazla pişmiş yumurtada kendiniz de yanlış pişirme sonucunda ortaya çıkarabilirsiniz.

Çok fazla ısınan ve kaynayan tüm yağlar trans yağa dönüşerek sağlığınızı tehdit eder. Bu nedenle yiyeceklerinizi haşlanmış ve fırınlanmış şekilde tüketmeye özen göstermelisiniz.

Düşen Şekeri Dengeleme

Şeker seviyenizin aniden düştüğünü fark ettiğinizde nasıl beslenmelisiniz? Düşen şekerinizi dengelemek için ne yapmalısınız?

Şekerinizin düştüğünü fark ettiğinizde vücudunuz size birtakım sinyaller verecektir. Ancak yine de çok yükselmesi ile çok düşmesi arasındaki belirtiler benzer olduğundan şeker seviyenizi hemen ölçmeli ve bir yakınınızdan yardım istemelisiniz. 

Bu gibi acil durumlar yaşadığınızda durumunuz aniden kötüleşebilir ve hatta sağlık ekiplerine ihtiyaç duyabilirsiniz.

Şekerinizi ölçtünüz ve çok düşük buldunuz. Bu durumda hemen bir şeyler yemelisiniz. Ancak aniden aşırı şekerli besinleri tüketmek her ne kadar hızlı bir çözüm gibi görünse de bunu yapmamalısınız.

Örneğin, böyle bir durum karşısında çikolata, kesme şeker gibi besinler tüketmemelisiniz. Çünkü miktarını kaçırdığınızda bu kez de şekerinizin yükselmesine neden olabilirsiniz.

Bunun yerine peynir ile ekmek yemek gibi şekeri daha kontrollü şekilde yükselten besinleri seçmelisiniz.

Bu konuda kontrole gittiğinizde hekiminizden şekerinizi nasıl daha kontrollü dengeleyebileceğiniz konusunda yardım alabilirsiniz. 

Bu duruma genellikle uzun süre açlık neden olur. Bu nedenle kesinlikle öğün saatlerinizi gereğinden fazla uzun tutmamalısınız.

Kontrol

Şeker hastalığında daha sağlıklı bir hayat sürmek için kendinizi kontrollü bir disiplin altına sokmalısınız. Aksi halde belirtilerini daha ağır şekilde yaşayabilirsiniz.

Şeker seviyenizi düzenli aralıklarla kontrol etmeli, uykunuzu düzenli bir şekilde ve kaliteli bir şekilde almalı, yediğiniz besinlerde hekiminizin önerileri dışına çıkmamalı ve tüketimde ölçülü olmalısınız.

Kontrollü bir hayat sürdüğünüzde belirtiler zamanla daha az karşınıza çıkacaktır. Bu sayede siz de günlük işlerinizde ve meslek hayatınızda daha verimli olabilirsiniz.

S.S.S

  • Şeker Hastalığında Beslenme ve Diyet Nasıl Olmalıdır?

Şeker hastalığı teşhisi koyulmuş birey; mutlaka beslenmesine dikkat etmesi gerekmektedir. Beslenme ve diyet şeker hastalığında oldukça önem taşıdığını söyleyebiliriz. Ancak beslenme ve diyet programı bazı durumlarda hastaya farklı şekilde verilmektedir.

  • Şeker Hastalığında Beslenme Programı Nasıl Yapılmalı?

Şeker hastalığında beslenme programını bireysel olarak yapmamanız gerekir. Uzman doktorunuzdan destek almanız ve direktiflere göre hareket ediyor olmanız oldukça önemlidir. Ancak kabaca yukarıda belirtilen programdan destek alabilirsiniz. Bireysel olarak gelişigüzel hazırlanmış programlar; faydadan çok zarar getirme ihtimalleri olabilir. Yukarıdaki program uzman doktor tarafından hazırlanmıştır.

  • Şeker Hastalığında Spor Önemli Midir?

Beslenme temel olarak bünyesinde sporu da barındırdığını söyleyebiliriz. Beslenmenizin yanında egzersiz yapmanız veya spor yapmanız da oldukça önemli olacaktır. Ancak bu programı da hazırlarken uzman doktorunuzdan destek almanız ve yönlendirmesine göre hareket etmelisiniz.

  • Şeker Hastalarında Beslenme Tedavilerine Etkili Olur Mu?

Şeker hastalarında beslenme; hastanın tedavi süreci için oldukça önemli olduğunu söyleyebiliriz. Beslenme ile tedavi süreçlerini destekleyebilirler. Ancak tam donanımlı ve detaylı bilgiyi uzman doktorları tarafından sağlanması da önemlidir.

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir