obezite

Çağımızın hastalığı olan obezite teşhisi için yaygın olarak beden kitle endeksi baz alınır. Bu indeks 30’un üzerinde olan kişiler obez olarak kabul edilir.

Obezite Nedir? Belirtileri Var Mıdır?

Halk arasında şişman olarak tabir edilen kişiler tıpta obez olarak nitelenir. Şişmanlık aslında besinlerle alınan fazla enerjinin metabolizma ile ya da egzersizle yakılamayarak vücutta yağ şeklinde depolanmasıdır. Depolanan bu yağlar fazla kilo yani obeziteyi ortaya çıkarır. 

Vücutta depolanan yağlar sadece estetik görüntüyü değil sağlığı da tehdit eder. Kalp hastalıkları, diyabet, yüksek tansiyon gibi riskler bu kişilerde artacaktır. Bu nedenle mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. 

Obezitenin en yaygın belirtisi fazla kilodur. Fazla kilolara bağlı olarak bazı belirtiler görülmesi mümkündür:

  • Aşırı terleme, 
  • Horlama, uyku apnesi (uyku sırasında solunum durması),
  • Hareket etme güçlüğü,
  • Genel yorgunluk hali,
  • Eklem ve sırt ağrıları,

Nasıl Saptanır?

Obezite teşhisi her insanın kendi kendisine yapabileceği kadar kolaydır. Ancak kesin teşhis ve tedavi için mutlaka bir uzman doktora başvurarak süreç başlatmak gerekir. Obezite teşhisi adımları şunlardır:

  1. Obezite nasıl anlaşılır diyenler için en kesin yol beden kitle indeksine bakmaktır. İnsanlarda kilonun kütle cinsinden miktarı, boyun metre cinsinden karesine bölünerek beden kitle indeksi (BKİ) bulunur. Bu indeks aynı zamanda ideal boy kilo orantısını da gösterir. Hesaplama araçlarını kullanarak herkesin kolayca hesaplama yapması mümkündür. Yapılan hesaplama sonucunda vücut kitle indeksi 30’un üzerinde olan kişiler obez olarak kabul edilecektir. 
  2. Bazen aşırı kiloların sebebi kas ya da kemik kütlesinin fazla olması, ödem gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Bu yüzden ikinci aşama olarak vücuttaki yağ oranına bakılacaktır. Çünkü obez insanlarda fazla kiloların kaynağı yağlardır. 
  3. Hastalarda üçüncü aşama olarak bel çevresi ölçümü yapılır. Çünkü vücuttaki yağların nerede toplandığı önemlidir. 
  4. Son aşama olarak ise genel sağlık taraması yapılarak obezite nedeniyle diğer sağlık sorunlarının ortaya çıkıp çıkmadığına bakılır. Bu veriler elde edildikten sonra tedavi sürecine geçilebilir.

Obezite İçin Bel Çevresi Kriteri

Son yıllarda yapılan araştırmalarda obezite teşhisi için fazla yağların vücuttaki dağılımı üzerinde çalışılmaktadır. Erkek tipi obezitede vücut elma tipidir. Bel, karın ve göğüs bölgelerinde yağlanmalar toplanır. Kadın tipi obezitede ise vücut armut tipidir. Yağlar kalça, uyluk, bacaklar gibi yerlerde toplanır. 

Bu nedenle aşırı kilolu kişilerde kiloların nasıl dağıldığı da önemlidir. Kilolar genellikle orantılı bir şekilde değil dengesiz şekilde yayılır. Eğer bel çevresi erkeklerde 94 cm ve kadınlarda 80 cm’den fazla ise obezite riski ile bağlantısı vardır. Çünkü bu durumda fazla kilolara bağlı diyabet riski yüksektir. Bel çevresi erkeklerde 102 ve kadınlarda 88’i geçiyorsa artık bu kişiler yüksek riskli gruptadır.

Yetişkinlerde BKİ Oranına Göre Obez Sınıflandırması

Yetişkin bireylerde BKİ oranı ile zayıf ya da şişman oldukları, obez iseler hangi sınıfta oldukları belirlenmektedir. BKİ oranlarına göre;

  • < 18,50 zayıf,
  • 18,50- 24,99 arasında olanlar normal kiloda,
  • 25 ve üzerinde olanlar Aşırı kilolu,
  • 30 – 34,99 arasında olanlar 1. Derece obez
  • 35.00 – 39,99 arasında olanlar 2. Derece obez,
  • 40 ve üzerinde 3. Derece obez(Morbid obez)
  • 50 üzerinde Süper obez
  • 60 üzerinde Süper süper obez
  • 70 üzerinde Mega obez 

Nasıl Tedavi Edilir?

Obezitede en etkili yöntem diyettir. Kişinin yaşı, kilosu, hareket kabiliyeti gibi kriterlere göre kişiye özel diyet listesi hazırlanır. Bu şekilde zayıf ama sağlıklı bir kilo verme sürecine başlanır. 

Obezite tedavisi için cerrahi yöntemler ikinci seçenektir. Hastaların diyete cevap vermemesi ya da BKİ oranının çok yüksek olması halinde ameliyat düşünülür. BKİ 35 üstündeki hastalar için obezite ameliyatı önerilmektedir. Ancak ameliyat sonrasında da mutlaka diyet uygulanarak kilo verme süreci desteklenecektir. Diyete hafif egzersizler eşlik edecektir. 

Türkiye’de Obezite Verileri

Yapılan araştırmalara göre Amerika’da 20 yaş üstü bireylerin yüzde 30’u obezdir. Ülkemizde ise son 12 yılda obezite yüzde 40 artış göstermiştir. Şu anda 7,5 milyon kişinin obez olduğu düşünülmektedir. Ayrıca ülkemizde 2-18 yaş grubundaki çocuklardan yüzde 32’si ilerde obez olma tehdidi altındadır. 

Verilerin hızla yükselmesinde yaşam tarzındaki değişiklikler en çok etkili olan faktördür. Fast food gıdaların artması, hareketli yaşamın azalması gibi nedenlerden obezite her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde ekmek tüketiminin fazla olması da etkenlerden biridir. 

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir