Merak Ettikleriniz

Obezite’nin tedavisi öncelikle diyet, spor ve yaşam tarzı değişikliği ile alınan fazla kalorinin azaltılması ya da harcanmasının artırılması temeline dayanır. Israrlı denemelere rağmen kilo verilemiyorsa cerrahi tedavi günümüzde kanıtlanmış en etkin tedavi yöntemidir.
Diyet, spor ve yaşam tarzı değişikliği ile fazla kiloların verilerek ideal kiloya ulaşılması ve bu kilonun uzun süre sabit tutulmasındaki başarı oranı yapılan uzun dönem çalışmalarda yaklaşık %2-8 aralığında olduğu görülmektedir. Yani %92-98 oranında tekrar eski kiloya dönme yani nüks riski vardır.
Kilo vermek için yapılan diyetlerin bırakılması sonrasında verilen kiloların ya da daha fazlasının tekrar alınması yani geri gelmesine yoyo etkisi denir.
Günümüzde gelişen teknoloji ve artan deneyim sayesinde obezite ameliyatları genel cerrahinin diğer ameliyatlarına (safra kesesi, apandisit gibi) benzer oranlarda risk taşır hale gelmiştir. Obezite tek başına ameliyat riskini artırmaz. Ancak kişide obezitenin yanında ek hastalıkların (şeker, yüksek tansiyon, kalp hastalığı gibi) bulunması durumunda risk artar.
Genellikle 18 ile 65 yaş arasında uygulanır. 15-18 yaş aralığında ise ebeveyn izinleri ve çocuk hastalıkları uzmanının oluru ile bu ameliyatlar yapılabilmektedir.
Uzun dönem obez olarak yaşamak kalp-damar hastalıkları, yüksek tansiyon, diyabet (şeker hastalığı), uykuda solunum durması, eklem hastalıkları ve bazı kanser türleri gibi birçok hastalığa zemin hazırlamaktadır.
Doktor görüşmesinde ayrıntılı bir muayene yapıldıktan sonra mevcut durumunuzu göz önüne alan detaylı kan tetkikleri, EKG, Solunum fonksiyon testi, ultrasonografi, endoskopi, ilgili hekim görüşleri (Kardiyoloji, Endokrinoloji, Anestezi gibi) alınmaktadır. Tüm bu işlemler 1-2 gün içinde sonuçlandırılır.
Ameliyata uygun bireylerin öncelikle istekleri göz önüne alınmakla birlikte mevcut ek hastalıkları ve tüm tetkikleri yapıldıktan sonra mide küçültme (tüp mide) ya da bypass ameliyatına karar verilmektedir.
Tüp mide (sleeve gastrektomi) yaklaşık 45dk- 1 saat, RNY Gastrik bypass ise 1,5-2 saat sürmektedir.
Özel cihazlar (stapler/zımba) ile kesilen midede dikiş hatları arasından sızmanın olup olmadığının değerlendirilmesine kaçak testi denir. Ya hava-sıvı testi şeklinde ya da mavi boya (metilen mavisi) ile yapılmaktadır. Kaçak görüldüğünde bu bölge dikişlerle sağlamlaştırılarak risk azaltılmaktadır.
Ameliyat sonrası kaçaklar en sık ilk 5-7. günler arasında görülmekte ve 10. gönden sonra çok nadir görülür. Bu nedenle ameliyat sonrası ilk 1 hafta çok önemlidir.
Laparoskopik yapıldığı için ağrı sıklıkla ya küçük kesi yerlerinde ya da ameliyat sırasında karın hava ile şişirilmesi nedeniyle gerilen diyafram kası nedeniyle omuzlarda oluşur. Tüm bu ağrılar ağrı kesiciler ile rahatlıkla kontrol altına alınır ve ertesi gün kalmaz.
Ameliyatın tipine göre değişmekle beraber yaklaşık 2-3 gün hastanede yatılmaktadır.
Ameliyattan çıktıktan 2-6 saat sonra destekli olarak yürümeye başlanır, taburcu olduktan sonra evde kendi günlük ihtiyaçlarını giderecek hale gelirler. Yaklaşık 7-10. günde de ofis tarzı masa başı işlere başlanabilir. Araba kullanımı ise 10. günden sonra uygundur.
Kaçak olmadığından emin olduktan sonra ameliyat sonrası ilk gün diyetisyen eşliğinde su ile beslenme başlanmaktadır. Ardından size özel hazırlanan yeni beslenme düzeniniz yani sıvı-püre-katı geçişli diyet yeniden oluşturulmaktadır.
İlk kontrol 1. haftada yapılmaktadır. Bu sırada varsa dikişler alınır. Daha sonra ilk yıl için 1- 3- 6 ve 12. aylarda, 2. yıl 6 ayda bir ve sonrasında yılda en az bir kez kontrol yapılmaktadır.
Obezite ameliyatları sonrası yeni bir beslenme düzenine geçildiği için ilk dönemlerinde protein ve vitamin alımı sınırlı olabileceğinden destek tedavisi gerekmektedir. Hem tüp mide hem de RNY Gastrik Bypass ameliyatı sonrası ilk 3 ay multivitamin ve Protein tozu (sporcu gıdası olarak) kullanılmalıdır. Sonrasında rutin kontrollerde eksiklikler varsa yerine koyma şeklinde kullanılabilir.

Saç dökülmesi herkeste görülmemekle beraber eğer görülür ise ameliyattan sonra 2. ayda başlar ve yaklaşık 3-6 ay kadar devam edebilir. Saç dökülmesinin nedeni sıklıkla beslenme şeklinin değişmesine bağlı geçici vitamin mineral eksikliğidir. Dolayısı ile eksikler yerine konulunca saç dökülmesi düzelmektedir.

Obezite ameliyatlarından sonra ilk 1-1,5 yıl hızlı kilo kaybı dönemidir ve bu dönemde beslenme düzeni değişir, vitamin ve mineral desteği gerekebilir. Hamilelik de benzer şekilde metabolizmanın hızlandığı, vitamin ve mineral ihtiyaçlarının arttığı bir süreçtir. Bu nedenle ameliyat sonrası erken dönemde hamile kalmak oluşabilecek yetersiz beslenme nedeniyle hem anne hem de bebeğe zarar verebilir.
Hastaneden çıktıktan yaklaşık 1 hafta sonra hafif yürüyüşler şeklinde sportif aktivitelere başlanabilir. Yürüyüş temposu ve süresi kişinin ameliyattan önceki durumuna bağlı olmak üzere günde 30 dk. ve haftada en az 3 gün yapılmalıdır. Ameliyat sonrası salon egzersizlerine ise 1-1,5 ay sonra başlanabilir ve yine düşük yoğunluklu antrenman ile başlayıp zamanla kuvvet artırımına gidilebilir.
Hangi tip obezite ameliyatı olursa olsun diyet ve yaşam tarzına dikkat edilmeyen durumlarda belli oranlarda geri kilo alma riski mevcuttur. Bu risk tüp mide ameliyatı için yaklaşık %30 iken RNY Gastrik Bypass ameliyatında bu risk %10-15 dolaylarındadır.
Hastaneden taburcu olduktan sonra 2-3 hafta geçtiyse artık deniz ya da havuza girilebilirsiniz.

Sigara ve alkol kullanımının sağlık üzerine genel zararları yanında obezite ameliyatı sonrası komplikasyon riskini de artırmaktadır. Alkol ayrıca yüksek kalori içeriği nedeniyle geri kilo alımına neden olmaktadır. Tüm bu nedenlerle ameliyattan 2 ay önce sigaranın bırakılması önerilmektedir. Ameliyat sonrası alkol tüketimi ise ilk 6 ay olmamalı daha sonra sınırlı olması koşuluyla zararlı etkileri göz önüne alınarak kullanılabilir.